Standardy ochrony małoletnich

Naczelną zasadą wszystkich działań pracowników, współpracowników i wolontariuszy Fundacji dla Dziecka i Rodziny „Wschodzące Słońce” w Gdańsku jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Każda osoba działająca w imieniu Fundacji traktuje dziecko z szacunkiem i uwzględnia jego potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie.

Standardy ochrony dzieci przed krzywdzeniem zostały przyjęte Uchwałą Specjalną Zarządu Fundacji z dnia 27 maja 2024 r. Poniżej znajduje się ich streszczenie. Pełny dokument wraz z załącznikami (m.in. jak rozpoznać przemoc, zasady bezpiecznej rekrutacji, zasady bezpiecznych relacji, karta zgłoszenia, protokół interwencji, zasady ochrony wizerunku) można pobrać w formacie PDF.

I. Pojęcia

  • Dziecko – każda osoba do ukończenia 18. roku życia.
  • Personel – osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, członkowie Zarządu, wolontariusze i stażyści.
  • Opiekun dziecka – rodzic, opiekun prawny, a także rodzic zastępczy.
  • Krzywdzenie dziecka – popełnienie czynu zabronionego lub karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym pracownika lub współpracownika Fundacji, albo zagrożenie dobra dziecka, w tym jego zaniedbywanie.

II. Rozpoznawanie czynników ryzyka

Personel zwraca uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia dzieci (przewodnik stanowi Załącznik nr 1), rozmawia z opiekunami, przekazuje informacje o dostępnej ofercie wsparcia i monitoruje sytuację oraz dobrostan dziecka.

III. Zasady rekrutacji personelu

Rekrutacja pracowników, współpracowników, wolontariuszy, stażystów i praktykantów odbywa się według zasad bezpiecznej rekrutacji (Załącznik nr 2). Obejmują one m.in. sprawdzenie kandydata w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (Rejestr z dostępem ograniczonym), a w przypadku osób z zagranicy – informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa oraz oświadczenie o państwach zamieszkania w ciągu ostatnich 20 lat.

IV. Zasady bezpiecznych relacji z dziećmi

Szczegółowe zasady określa Załącznik nr 3. Najważniejsze z nich:

  • w komunikacji z dziećmi personel zachowuje cierpliwość i szacunek; niedopuszczalne jest obrażanie, poniżanie, zawstydzanie, straszenie, szantażowanie, krzyczenie na dziecko (poza sytuacjami zagrożenia bezpieczeństwa) oraz ujawnianie informacji o dziecku osobom nieuprawnionym;
  • podczas aktywności z dziećmi personel pozostaje w zasięgu wzroku lub słuchu innych osób; gdy konieczne jest przebywanie sam na sam, informuje o tym inną osobę z personelu i wskazuje miejsce;
  • zabronione są relacje romantyczne i seksualne z dziećmi, seksualne komentarze i żarty, udostępnianie treści erotycznych i pornograficznych, proponowanie dzieciom alkoholu, wyrobów tytoniowych i substancji nielegalnych oraz używanie ich w obecności dzieci;
  • zabronione jest przyjmowanie pieniędzy i prezentów od dzieci i ich opiekunów oraz faworyzowanie dzieci;
  • kontakt fizyczny musi odpowiadać na potrzeby dziecka, uwzględniać jego wiek i zgodę, nie może być ukrywany ani nieprzyzwoity; zabronione są wszelkie zachowania naruszające nietykalność fizyczną dziecka;
  • kontakt z dziećmi odbywa się w ramach działań Fundacji i służbowymi kanałami komunikacji; personel nie zaprasza dzieci do domu, nie spotyka się z nimi poza działaniami Fundacji bez wiedzy przełożonego i zgody opiekunów ani nie nawiązuje z nimi kontaktu przez prywatne telefony, komunikatory i media społecznościowe.

V. Interwencja w przypadku podejrzenia krzywdzenia

  1. Zagrożenie dziecka może polegać na: popełnieniu przestępstwa na jego szkodę (np. wykorzystanie seksualne, znęcanie się), innej formie krzywdzenia niebędącej przestępstwem (np. krzyk, kary fizyczne, poniżanie) lub zaniedbaniu potrzeb życiowych (żywienie, higiena, zdrowie).
  2. Ujawnienie przemocy przez dziecko lub inną osobę nie podlega ocenie wiarygodności przez personel – wymaga zareagowania.
  3. Każda osoba z personelu, która zauważy symptomy krzywdzenia lub otrzyma zgłoszenie, ma obowiązek zareagować, a w razie potrzeby udzielić pierwszej pomocy.
  4. Sporządza się kartę zgłoszenia (Załącznik nr 4) i w trybie pilnym przekazuje ją Prezesowi Zarządu lub Koordynatorowi; po interwencji sporządza się protokół interwencji (Załącznik nr 5).
  5. Gdy życie dziecka jest zagrożone lub grozi mu ciężki uszczerbek na zdrowiu, należy niezwłocznie zawiadomić służby: 112 lub pogotowie ratunkowe 999. Następnie informuje się Prezesa Zarządu, Koordynatora oraz opiekunów dziecka.
  6. Prezes Zarządu wspólnie z Koordynatorem analizuje sytuację i decyduje o formach wsparcia oraz powiadomieniu właściwych instytucji: policji, prokuratury, sądu rodzinnego, ośrodka pomocy społecznej, zespołu interdyscyplinarnego, a także o wszczęciu procedury „Niebieskiej Karty”. W skomplikowanych przypadkach powoływany jest Zespół Interdyscyplinarny.
  7. Każdy przypadek jest odnotowywany w Rejestrze Zdarzeń Podejrzenia Krzywdzenia lub Krzywdzenia Małoletnich prowadzonym przez Koordynatora (Załącznik nr 6).

VI. Ochrona danych osobowych i wizerunku dzieci

  • Fundacja zapewnia ochronę danych osobowych i wizerunku dzieci zgodnie z obowiązującymi przepisami (Załącznik nr 7).
  • Utrwalanie i upublicznianie wizerunku dziecka wymaga pisemnej zgody opiekuna, w której wskazano, gdzie i w jakim kontekście wizerunek będzie użyty. Dzieci mają prawo zdecydować, czy ich wizerunek zostanie zarejestrowany.
  • Zdjęcia i nagrania nie są podpisywane nazwiskiem dziecka (w razie potrzeby – tylko imieniem), nie ujawniają informacji o stanie zdrowia, sytuacji materialnej czy prawnej i nie przedstawiają dziecka w sytuacji poniżającej.
  • Personel nie umożliwia mediom utrwalania wizerunku dziecka bez pisemnej zgody opiekuna i zgody Zarządu oraz nie przekazuje mediom danych kontaktowych opiekunów.
  • Zdjęcia i nagrania są przechowywane w zabezpieczonych miejscach, a do ich rejestrowania nie wolno używać prywatnych urządzeń personelu.

VII. Bezpieczne korzystanie z internetu i mediów elektronicznych

  • Dostęp dzieci do internetu podczas zajęć, warsztatów i obozów odbywa się wyłącznie pod nadzorem pracownika lub współpracownika.
  • Na urządzeniach udostępnianych dzieciom instalowane i regularnie aktualizowane jest oprogramowanie antywirusowe, antyspamowe, firewall oraz – gdzie to możliwe – filtrujące treści.
  • Osoba wyznaczona przez Zarząd odpowiada za bezpieczeństwo sieci i sprzętu oraz aktualizację oprogramowania co najmniej raz w miesiącu.
  • W razie ujawnienia niebezpiecznych treści ustala się okoliczności zdarzenia, informuje Koordynatora i Prezesa Zarządu, a dziecku, które miało kontakt z takimi treściami, Fundacja w miarę możliwości zapewnia rozmowę z psychologiem lub pedagogiem.

VIII. Monitoring Standardów

Koordynator ds. standardów ochrony małoletnich monitoruje stosowanie Standardów, reaguje na sygnały ich naruszenia i proponuje zmiany. Raz na 12 miesięcy przeprowadza wśród personelu ankietę monitorującą (Załącznik nr 8) i przekazuje Zarządowi raport. Zmiany Standardów wprowadza Zarząd uchwałą.

IX. Przepisy końcowe

  • Standardy są ogłaszane na stronie Fundacji, w Poradni Rodzinnej „PRZYSTAŃ” oraz u Koordynatora lub przesyłane drogą elektroniczną.
  • Każda osoba z personelu zapoznaje się ze Standardami i składa oświadczenie (Załącznik nr 9); nowe osoby – w pierwszym tygodniu współpracy.

Kontakt w sprawach ochrony dzieci

Fundacja dla Dziecka i Rodziny „Wschodzące Słońce”, ul. Wita Stwosza 23, 80-312 Gdańsk, KRS 0000405669.
E-mail: fundacja@wschodzaceslonce.org.pl, tel. +48 605 071 761.

Gdzie szukać pomocy

  • Numer alarmowy: 112
  • Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży Rzecznika Praw Dziecka: 800 12 12 12
  • Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111
  • Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”: 800 120 002

Przepisy o ochronie danych osobowych: Polityka prywatności.